Sveta Petka, prepodobna mati Paraskeva, jedna je od najpoštovanijih svetiteljki u srpskom narodu i čitavom pravoslavnom svetu. Njen dan, 27. oktobar, obeležen je crvenim slovom u crkvenom kalendaru, što znači da spada među najveće i najznačajnije praznike. Vernici joj se s dubokim poštovanjem obraćaju kao zaštitnici žena, dece i doma, kao i brižnoj čuvarki siromašnih i bolesnih, tražeći od nje pomoć, utehu i spas od životnih nevolja.
Rođena je polovinom 10. veka u mestu Epivat, nedaleko od Kalistratije, na obali Mramornog mora u Trakiji, tadašnjoj Vizantiji. Poticala je iz bogate i pobožne porodice i još kao devojčica pokazivala duboku veru, redovno posećujući crkvu. Nakon smrti roditelja otišla je u Carigrad, gde se zamonašila u crkvi Svete Sofije i dobila ime Paraskeva – što na grčkom znači petak. Kasnije se povukla u Jordansku pustinju, gde je živela strogo asketskim životom, posvećena molitvi i Bogu.
Njene čudotvorne mošti vekovima su bile izvor isceljenja i utehe mnogim vernicima, ali su u istoriji više puta menjale mesto. Najpre su prenesene u Carigrad, zatim u bugarski Trnovo, pa preko Vidina u Vlašku. Na molbu srpske kneginje Milice, mošti su 1398. godine stigle i u Srbiju – najpre u grad Županjevac, potom u manastir Ljubostinju, a 1417. godine u Beograd. Nakon osvajanja Beograda 1521. godine, sultan Sulejman ih prenosi u Carigrad, a od 1641. godine počivaju u rumunskom gradu Jašiju, gde se i danas čuvaju. Deo moštiju – dva prsta desne ruke – nalazi se u crkvi Svete Petke na Kalemegdanu.
Hodočašće u Jašiju svake godine okuplja stotine hiljada vernika iz Rumunije i drugih pravoslavnih zemalja, koji se mole i prinose zavete velikoj svetiteljki. U srpskom narodu, Sveta Petka zauzima posebno mesto – smatra se prvom jesenjom slavom i šestom po broju svečara koji je obeležavaju. Na njen dan se, prema narodnom verovanju, ne rade teški kućni poslovi, naročito pranje veša i šivenje. U mnogim domovima pale se sveće i tamjan, priprema slavski kolač i vino, a porodice koje slave Svetu Petku okupljaju se u zajedničkoj molitvi i zahvalnosti.
Vekovi prolaze, ali poštovanje prema Svetoj Petki ne jenjava. Na ikonama je prikazana kao milostiva žena u crnom plaštu, simbol smirenosti i dobrote. Njena priča o veri, skromnosti i milosrđu i danas inspiriše vernike da čuvaju porodične vrednosti, pomažu bližnjima i ostanu postojani u veri.
Praznik Svete Petke, prepodobne Paraskeve, i dalje je dan kada se domovi ispunjavaju molitvom, radošću i zahvalnošću – praznik koji spaja tradiciju, ljubav i nadu.
Komentari su zatvoreni.